Artikel, Lessen uit Openbaring

Lessen uit Openbaring: Symbolische uitleg

21 augustus 2019 - drs. G. (Gijs) van den Brink
Deel 3 van 12 van het thema ‘Lessen uit Openbaring ’ door Gijs van den Brink

 

Het boek Openbaring is een moeilijk boek. In eerdere blogs zagen we dat dit komt, omdat het boek vanaf hoofdstuk vier een aaneenschakeling van visioenen bevat. De beelden zijn vaak moeilijk te begrijpen.
Een andere moeilijkheid is hoe we het boek moeten lezen? Als een profetie over wat in de toekomst zal gebeuren of zuiver geestelijk en symbolisch? We kunnen voornamelijk twee hoofdstromen onderscheiden, de symbolische of idealistische uitleg en historische interpretaties. De eerste bespreken we hier.

De symbolische visie, ook wel de Alexandrijnse genoemd heeft de kerk te danken aan kerkvader Origenes uit Alexandrië (3e eeuw). Zijn volgeling, de al eerder genoemde Dionysius van Alexandrië (gest. 265), leest het boek Openbaring als een aaneenschakeling van tijdloze allegorieën, een soort symbolen of metaforen. Bij de idealisten gaat het niet over concrete gebeurtenissen, maar over principes.

Men spreekt over de strijd tussen het Koninkrijk van God en het kwaad. Zo is het ‘Beest’ in Op.13 bijvoorbeeld niet een historische persoon of instantie, maar een beeld van de macht van satan. En de strijd bij Harmageddon is niet iets wat op aarde gebeurt, maar een ideologisch conflict tussen geloof en ongeloof. Zoals Origenes het OT vergeestelijkte, zo vergeestelijken de idealisten het boek Openbaring.

Na Constantijn de Grote in de 4e eeuw n.Chr. toen het christendom staatsgodsdienst werd, is deze uitleg in de traditionele staatskerken het meest geliefd geworden, want de kerk had geen behoefte meer aan een vertroosting voor moeilijke tijden. Men zag niet langer vol verlangen uit naar een spoedige komst van Christus. En er was zeker geen behoefte aan een visie waarbij de overheid het kwaad vertegenwoordigt!

Met de meerderheid van nieuwtestamentische exegeten wijzen we de grondgedachte van de idealistische uitleg af. Johannes is een profeet als de oudtestamentische profeten en evenals zij spreekt hij concreet over de geschiedenis van God met Zijn volk en de wereld. Zo concreet als Jeremia de ballingschap voorzag, zo concreet spreekt Johannes over de verschijning van de antichrist (het ‘beest’ Op.13) en de komst van Christus om te oordelen (Op.19). Als het laatste, de komst van Christus, wel historisch bedoeld is, zou dan het voorlaatste niet historisch bedoeld zijn?

Dit staat los van de vele symboliek die er in het boek voorkomt en dat je de beelden uit de visioenen natuurlijk niet letterlijk kunt nemen. Dit hebben we eerder al gezien. Dit geldt ook voor getallen als 144.000, 7 of 10. De kernvraag is voortdurend hoe beelden en gebeurtenissen zich verhouden.

 

De volgende keer bespreken de historische interpretatie.

 

 

 

 

 

Auteur: Gijs van den Brink
Uit: StudieBijbel Magazine


Dit is deel 3 van 12 beknopte blog over het thema “Lessen uit Openbaring” uit StudieBijbel Magazine, waar we de komende tijd een gedeelte van online zullen plaatsen. We hopen dat je hierdoor de Bijbel beter gaat begrijpen!

 

Bijdrage van

drs. G. (Gijs) van den Brink
Sinds 1981 als redacteur en auteur werkzaam aan een commentarenserie bekend onder de naam “Studiebijbel”. Eerst bij IDR in Soest, vanaf 1998 bij het “Centrum voor Bijbelonderzoek” (CVB) in Doorn. Van 1996 tot 2015 redacteur NT van het kwartaalblad voor evangelische theologische bezinning “Soteria”. Sinds 2007 hoofdredacteur van het theologisch kwartaaltijdschrift “Studiebijbel magazine”. Van 2010-2011 redactielid van Tussenruimte, tijdschrift voor interculturele theologie.

Blijf geinspireeerd!

Wil jij altijd op de hoogte blijven van interessant StudieBijbel nieuws, inspirerende content en exclusieve aanbiedingen? Meld je dan nu aan voor onze nieuwsbrief!
Aanmelden Nieuwsbrief
Maak kennis met Wilma Hoepel
16 juni 2026

'Hij laat telkens zien dat we op Hem kunnen bouwen' Wilma werkt nu een jaar bij StudieBijbel en zet zich met plezier en aandacht in voor alles rondom marketing en communicatie. Wat is je rol bij “StudieBijbel”? Sinds juni 2025 werk ik bij StudieBijbel als content marketeer. In die rol houd ik me bezig met…

Lees verder
In de schaduw van de Almachtige
11 juni 2026

De blijvende kracht van psalm 91 Een krachtige Psalm! Psalm 91 is voor veel mensen door de eeuwen heen een bron van troost en bescherming geweest in tijden van gevaar en onzekerheid. Deze psalm, ook wel de ‘Psalm van Bescherming’ genoemd, biedt woorden van hoop en vertrouwen in Gods bescherming, vooral wanneer we geconfronteerd worden…

Lees verder
Ik houd zoveel van de Bijbel
28 mei 2026

De in Veenendaal wonende Annemarie van Kranenburg (37) is getrouwd, moeder van twee kinderen en werkt bij Wycliffe Bijbelvertalers. Ze haalt kracht uit Gods Woord, gebruikt bijna dagelijks de StudieBijbel app in haar stille tijd en ontdekt steeds weer nieuwe dingen in de Bijbel. ‘Ik kan niet meer zonder de StudieBijbel.’ ‘Eigenlijk weet ik niet…

Lees verder